Logo boxmeersweekblad.nl


Tiemen van Kampen met in zijn hand en op het bureau enkele geredde Hebreeuwse gebedsboeken. (foto: Tom Oosthout)
Tiemen van Kampen met in zijn hand en op het bureau enkele geredde Hebreeuwse gebedsboeken. (foto: Tom Oosthout)

Op de bres voor boeken uit synagoge

In de jaren zeventig werden tussen de balken van een plafond in een Boxmeerse woning zo'n 25 Hebreeuwse boeken gevonden. Ze zijn hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit de Boxmeerse synagoge die in de oorlog in 1944 werd gesloopt. De boeken zullen in het huis zijn verstopt om ze veilig te stellen voor de Duitsers die in 1940 Nederland waren binnengevallen. Tiemen van Kampen wil de boeken een permanente plaats geven in zijn dorp Boxmeer. "Ze horen in Boxmeer."

Door Henk Baltussen

Tiemen van Kampen leeft al een leven lang tussen boeken. Hij was onder meer bedrijfsmanager bij boekhandel Schoth in Boxmeer. Enkele kamers in zijn woning zijn heuse mini-bibliotheken. Niet vreemd dat hij zich het lot aantrekt van een 25-tal Hebreeuwse gebedsboeken die destijds tevoorschijn kwamen bij Truus en Willem Weijers aan de Burgemeester Verkuijlstraat. De vondst destijds in de woning van de familie Weijers baarde nauwelijks opzien. Dagblad De Gelderlander besteedde rond 1993, 15 jaar na de vondst, er aandacht aan. Daaruit blijkt dat de het Joods Historisch Museum (JHM) in Amsterdam belangstelling toonde. Truus en Willem Weijers wonen nog steeds in het huis waar de boeken samen met enkele boekenleggers en een houten bord met een Hebreeuwse tekst werden gevonden. Ook de reglementen van de Nederlandsch Israëlitische Gemeente te Boxmeer maken deel uit van de vondst. Truus en Willem waren toen en nog steeds van mening dat de spullen bij Boxmeer horen. Ze vermoeden dat de vorige bewoner van hun huis, aannemer Hutten, de boeken voor joodse vrienden in zijn woning heeft verstopt. De boeken zijn vanaf de bovenverdieping in het kamerplafond gestopt. Boven waren enkele vloerplanken stukgezaagd. Kort nadat de vondst werd gedaan, overleed Hutten. De kinderen van Hutten hadden geen weet van de boeken. De synagoge stond achter het huis van Weijers.


De familie Weijers heeft het JHM niet helemaal met lege handen gelaten. Een bijzondere boekenlegger uit de Boxmeerse synagoge maakt nu deel uit van de Amsterdamse collectie. De gemeente Boxmeer toonde toen geen belangstelling voor de boeken. Van Kampen, goed bekend met het Jodendom en het Hebreeuws machtig, heeft enkele boeken meegenomen om ze te bestuderen. Twee heeft hij al laten conserveren door de Boxmeerse boekbinder Daan Schijffelen. Muizen hadden de boeken aangevreten. Van Kampen: "De boeken en de andere spullen moeten behouden blijven voor Boxmeer. Het is religieus erfgoed. Ik zou me voor kunnen stellen dat ze in een vitrine in het gemeentehuis of misschien wel in de bibliotheek komen liggen. Daan heeft twee boeken uiterst vakkundig geconserveerd. Enkele exemplaren zoals ze zijn aangetroffen, exposeren naast de opgeknapte boeken, geeft een bepaalde sfeer." Misschien dat er een combinatie kan worden gemaakt met de zilveren jad (aanwijsstok) uit de Boxmeerse synagoge die enkele jaren terug in Israël voor 2.000 euro door de Boxmeerse historische vereniging Nepomuk werd aangekocht. "Alles is mogelijk", zegt Van Kampen.

1 reactie
Meer berichten




Shopbox